Thai giáo tháng thứ tư và những điều cần biết (Phần 1)

0
84

I. Điều chỉnh tâm trạng cho mẹ trong thai giáo tháng thứ tư

Thời kỳ này phần lớn phản ứng thai nghén của thai phụ đã biến mất nên tâm trạng của thai phụ tốt hơn ba tháng trước. Tuy vậy, vẫn phải tránh ảnh hưởng của các nhân tố khác, tránh u uất buồn bực, nếu không sẽ làm cho ý thức thai nhi phát triển chậm. Thai phụ có thể áp dụng các biện pháp sau khi thai giáo tháng thứ tư để giảm căng thẳng:

(1) Phương pháp bổ trợ về tâm lý

Nên để thai phụ tiếp xúc nhiều với thiên nhiên, bài trí phòng ngủ nhã nhặn, hài hòa, sạch sẽ.

(2) Phương pháp thay đổi tâm lý

Bản thân thai phụ hoặc chồng có thể dùng các cách như ám thị, hoạt động và sự hài hước thai phụ luôn vui vẻ hạnh phúc. Phụ nữ mang thai lần đầu rất sợ sinh con, vì thế, người chồng nên ám thị với vợ qua ngôn ngữ, ví dụ “Xương chậu của em khá rộng, sẽ dễ sinh con thôi”, “Vóc dáng em khỏe mạnh, khi sinh chắc chắn lực đẩy mạnh lắm”… Một số thai phụ và gia đình quá chú ý giới tính thai nhi, người chồng cũng nên động viên vợ “Thế giới nhờ có phụ nữ mà trở nên rực rỡ sắc màu”, giúp vợ bớt căng thẳng. Có lúc, ngôn ngữ chữ viết không âm thanh cũng có thể gây ám thị mạnh cho con người, làm thay đổi tâm trạng. Ví dụ, chồng tặng vợ một bó hoa nồng nàn hương thơm, kèm theo một mảnh giấy với những câu khích lệ vợ như “Đau đớn kéo đến là khởi đầu của hạnh phúc”, “Sinh con là trách nhiệm thần thánh và biểu hiện phẩm chất cao quý của người phụ nữ”… Ngoài ra, thai phụ có thể dựa vào đặc điểm và sở thích cá nhân để vẽ tranh, ca hát, chơi trò chơi, đi bộ, sưu tầm tem, câu cá… tăng hứng khởi trong cuộc sống.

thai giao thang thu tu va nhung dieu can biet

(3) Biện pháp hài hước thú vị

Hài hước gây cười là một phương thuốc hữu hiệu đối với mọi loại cảm xúc tiêu cực. Có rất nhiều cách gây cười cho thai phụ như xem họa báo, băng đĩa hài, kể chuyện. Sự hài hước chủ yếu đến từ sự dí dỏm của người thân, ví dụ khi thấy thai phụ chau mày rên rỉ vì đau liền nói: “Bé yêu thật nghịch ngợm, dám uy hiếp bà mẹ tương lai để xem em có đủ tiêu chuẩn làm một người mẹ thực sự không.” Khi thấy thai phụ buồn bã, không có người bên cạnh, chồng nên nói: “Em thở ngắn than dài cũng được, nhưng mặt em xị ra thế, bé yêu làm gì còn hứng thú chạy ra với em nữa.” Tuy nhiên, cần chú ý mức độ của những câu bông đùa hài hước tự nhiên khi trò chuyện vui vẻ với thai phụ, nếu không thai phụ sẽ coi hài hước là cười nhạo và kết quả sẽ hoàn toàn ngược lại.

2. Hấp thu dinh dưỡng trong thai giáo tháng thứ tư

Mang thai giai đoạn đầu do phản ứng thai nghén thai phụ không có cảm giác ngon miệng, điều này dễ gây thiếu dinh dưỡng. Khi mang thai đến tháng thứ tư, phản ứng thai nghén phần lớn đã biến mất, cảm giác ngon miệng đã trở lại, thai phụ dù ăn gì cũng thấy ngon. Dù vậy, thai phụ vẫn phải hấp thu các chất dinh dưỡng cần thiết một cách cân bằng để đáp ứng nhu cầu lớn về dinh dưỡng của thai nhi cũng như đảm bảo sức khỏe của bản thân.

Dinh dưỡng cân bằng là hấp thụ các chất dinh dưỡng gồm protein, cacbonhydrat, chất béo, muối khoáng, vitamin… một cách hợp lý. Những chất dinh dưỡng không thể thiếu này có tác dụng khác nhau đối với thai phụ và thai nhi, bởi thế, các thai phụ không nên kén ăn.

Protein do nhiều loại axit amin tổng hợp thành.Cơ thể con người cần hơn 20 loại axit amin, trong đó tám loại cơ thể không thể tự tổng hợp, phải lấy từ các loại động thực vật khác. Loại axit amin này được gọi là axit amin thiết yếu, protein chứa nhiều axit amin thiết yếu được gọi là protein chất lượng cao, là thành phần quan trọng kiến tạo các tổ chức cơ quan của thai nhi. Thực phẩm chứa nhiều protein chất lượng cao gồm: thịt các loại gia súc gia cầm như thịt bò, thịt lợn, thịt dê, thịt thỏ, thịt vịt và các loại trứng; các loại qủa như lạc nhân, bí ngô, dưa hấu, hạnh nhân, nhân hồ đào, hạt hướng dương…; các loại thủy sản như ba ba, rùa biển, mực, bạch tuộc, cá hố, cá giếc, cá mè hoa, cá chép, lươn và tôm …các loại sữa như sữa bò, sữa dê; đỗ tương và các chế phẩm từ đỗ. Thai phụ nên chú ý hấp thụ cả protein động vật và protein thực vật, để các axit amin trong hai loại bổ sung lẫn nhau, làm tăng tần suất sử dụng protein.

Chất béo là chất dinh dưỡng thiết yếu cho sự phát triển của thai nhi. Cephalin, lecithin và DHA trong chất béo là nguyên liệu chủ yếu cấu tạo nên não của thai nhi, trong đó DHA có thể làm tăng số lượng tế bào não và thúc đẩy não phát triển. Nghiên cứu đã chứng minh, trong thời gian thai giáo tháng thứ tư nếu thai phụ hấp thu đủ lượng chất béo, con sinh ra sẽ rất thông minh. Chất béo thành hai loại là chất béo động vật và chất béo thực vật, chất béo động vật chủ yếu có trong thực phẩm từ động vật như sữa béo và chế phẩm sữa béo, thịt mỡ, bơ, dầu ca cao, dầu cọ cũng rất cao; chất béo thực vật chủ yếu có trong dầu đậu nành, dầu vừng, dầu ngô, các loại thực phẩm từ ngũ cốc. Hàm lượng DHA trong dầu cá biển, dầu ba ba cũng khá cao, nhân hồ đào, nhân hạt hướng dương khi được hấp thu vào cơ thể cũng có thể tổng hợp DHA. Lượng chất béo cần thiết hàng ngày của thai phụ nên chiếm khoảng 25% – 30% lượng calo hấp thụ hàng ngày. Trong thời gian mang thai, lượng hấp thu chất béo động động vật tăng theo lượng hấp thu protein động vật, do đó, các thai phụ nên sử dụng khoảng hai đến ba thìa dầu thực vật mỗi ngày. Khi hấp thụ chất béo thai phụ nên chú ý, hàm lượng cholesterol trong chất béo động vật khá cao, nếu hấp thụ quá nhiều dễ làm tăng lượng cholesterol trong máu, gây ảnh hưởng bất lợi cho thai phụ. Chất béo thực vật có thể làm giảm một số cholesterol trong chất béo động vật, do đó nên sử dụng đồng thời hai loại chất béo. Ngoài ra, cần chú ý lượng chất béo hấp thụ không được vượt quá số lượng cần thiết hàng ngày, nếu không sẽ gây béo phì, không có lợi cho thai phụ khi lâm bồn.

Cacbonhydrat là chất thiết yếu cho sự- trao đổi chất của thai nhi. Cacbonhydrat thường được gọi là đường, là nguồn gốc chủ yếu của nhiệt năng trong cơ thể con người và là nguồn năng lượng chủ yếu cho hệ hô hấp. Các loại ngũ cốc như gạo tẻ, kê, ngô, các loại khoai và hoa qủa, rau xanh chứa hàm lượng cacbonhydrat phong phú. Trừ lượng calo của protein và chất béo ra, lượng calo thai phụ cần mỗi ngày do cacbonhydrat bổ sung, chiếm khoảng 50% – 60% lượng calo cần thiết. Thông thường, thức ăn chính hàng ngày của thai phụ nên tăng thêm 50 – 100g so với trước khi mang thai.

Trong giai đoạn giữa và cuối thai kỳ, cân nặng của thai phụ tăng 350g một ngày cho thấy sự hấp thu đường hợp lý. Nếu cân nặng tăng quá nhiều nên giảm lượng đường hấp thu và thay thế bằng protein cùng khoáng chất, đồng thời hấp thu nhiều vitamin. Hấp thu nhiều đường dẫn đến thai to, gây ra sinh khó về sau, đồng thời làm tiêu hao canxi trong cơ thể gây thiếu canxi, dẫn đến các bệnh như loãng xương, răng thiếu canxi…

thai giao thang thu tu

Các nguyên tố vi lượng như sắt, kẽm, canxi… có tác dụng rất quan trọng trong quá trình phát triển của thai nhi. Sắt là chất thiết yếu cho sự phát triển của thai nhi và hình thành các bộ phận kèm theo như nhau thai, nếu thai phụ thiếu sắt sẽ sinh ra thiếu máu, làm tăng tỷ lệ đẻ non, trẻ sơ sinh nhẹ cân. Tỷ lệ mắc bệnh cao huyết áp trong thời gian mang thai của thai phụ thiếu máu cao hơn thai phụ bình thường một cách rõ rệt. Đồng thời, thiếu máu làm thời gian lâm bồn kéo dài, máu chảy nhiều hơn, giảm sức đề kháng trong thời kỳ sau sinh … Do đó, thai phụ nên ăn nhiều loại thực phẩm như gan động vật, thịt nạc, thịt gia cầm, cá, trong đó hàm lượng sắt trong gan động vật là cao nhất. Thực phẩm từ đỗ và bột mì chứa nhiều sắt và dễ hấp thụ. Lượng hấp thu sắt hàng ngày không nên ít hơn 28mg. Chú ý ăn nhiều rau và hoa quả tươi, vitamin C có trong chúng có thể làm tăng khả năng hấp thu sắt của ruột. Kẽm có tác dụng quan trọng trong quá trình trao đổi chất trong cơ thể người, thúc đẩy sự sinh sôi tế bào não và sự tổng hợp protein. Thai phụ thiếu kẽm có thể dẫn đến các dị tật ở thai nhi như não tích nước, không não. Hiện tượng thiếu kẽm dễ xảy ra ở những thai phụ chủ yếu hấp thu thực vật. Hàm lượng kẽm trong gan động vật, thịt nạc, lòng đỏ trứng, cá, ốc biển, trai biển… đều rất cao. Lượng hấp thu kẽm hàng ngày không nên ít hơn 20mg.

Canxi là chất thiết yếu cho sự phát triển hệ xương của thai nhi. Từ thai giáo tháng thứ tư trở đi, thai nhi bắt đầu mọc chân răng nên cần một lượng lớn nguyên tố canxi. Nếu thai phụ không hấp thụ đủ canxi, thai nhi sẽ lấy canxi trong cơ thể mẹ, khiến thai phụ bị chứng men răng thiếu canxi, chuột rút bắp chân, nhuyễn xương, còn thai nhi dễ xuất hiện chứng răng phát triển không khỏe mạnh, dễ mắc bệnh còi xương sau khi ra đời. Sữa và các chế phẩm từ sữa không chỉ chứa một lượng canxi phong phú mà tỷ lệ hấp thu canxi cũng rất cao, là nguồn cung cấp canxi lý tưởng nhất. Hàm lượng canxi trong những thực phẩm như vỏ tôm, cá hố, cỏ tể thái, đậu phụ… cũng rất cao. Lượng hấp thu canxi hàng ngày của thai phụ không nên ít hơn 1000 – 2000mg. Ngoài ra, thai phụ đừng quên tắm nắng. Ánh mặt trời buổi sớm thúc đẩy cơ thể thai phụ tổng hợp vitamin D, nguyên tố kích thích sự hấp thu canxi trong cơ thể.

Vitamin giúp hình thành xương của thai nhi. Thiếu vitamin A dễ dẫn đến thai nhi phát triển không đầy đủ và chậm phát triển, thai phụ dễ bị viêm nhiễm sau sinh. Hàm lượng vitamin A trong những thực phẩm như lòng đỏ trứng, thịt bò, gan, cà rốt, bí ngô, rau chân vịt… rất phong phú. Thiếu vitamin B12 có thể gây sảy thai, sinh non, thai chết lưu… Lạc, đỗ tương, gan, khoai lang và bột mì không quá tinh chứa khá nhiều vitamin B12. Lượng hấp thu vitamin B12 không nên ít hơn 0,2 -0,8mg một ngày. Thiếu vitamin C có thể dẫn đến thai nhi trong tử cung phát triển không tốt, chảy máu chân răng và xuất huyết nhiều khi thai phụ lâm bồn. Vì thế, thai phụ nên ăn nhiều rau tươi, đặc biệt là rau có màu xanh, hoa quả (cam quýt) … Lượng hấp thu vitamin c hàng ngày không nên ít hơn 80mg. Thiếu vitamin D có thể làm trẻ sơ sinh mắc chứng còi xương bẩm sinh, bị viêm nhiễm đường hô hấp và đường tiêu hóa thường xuyên. Do vậy, thai phụ nên ăn nhiều thực phẩm có hàm lượng chất béo cao như cá biển, gan động vật, lòng đỏ trứng, mỡ bò, nấm hương… Lượng hấp thu vitamin D hàng ngày không nên ít hơn 400 đơn vị quốc tế (IU). Thiếu vitamin E dễ dẫn đến thai chết lưu, là nguyên nhân chủ yếu gây ra sảy thai, sinh non, để phòng tránh, thai phụ nên ăn nhiều rau diếp, rau cải dầu, xúp lơ…

Ngoài việc phải hấp thu các chất dinh dưỡng một cách cân bằng và hợp lý ra, thai phụ cũng cần tránh ăn mỳ ăn liền. Bởi lẽ, mì ăn liền chứa nhiều muối, nhu cầu muối trong một ngày của người trưởng thành là khoảng 6g, nếu hấp thụ quá nhiều dễ gây ra bệnh cao huyết áp thai nghén. Hết sức hạn chế uống nước uống đóng chai, để tránh thiếu hụt Canxi do hàm lượng đường cao trong nó gây ra. Nên ăn nhạt khi thai giáo tháng thứ tư, nếu thai phụ ăn mặn, khẩu vị của trẻ sau này sẽ giống mẹ.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here